Κάθε πότε καθαρίζεται η καμινάδα ενός τζακιού ή μιας σόμπας ξύλου;

Η σύντομη απάντηση

Αν καίτε ξύλα, καθαρίστε την καμινάδα τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο, λίγο πριν ξεκινήσει η περίοδος θέρμανσης — και συχνότερα αν το τζάκι ή η σόμπα δουλεύει πολύ. Οι πηγές που διαβάσαμε δεν συμφωνούν στο πόσο συχνότερα: ο HETAS (βρετανικός φορέας για συσκευές στερεών καυσίμων) συστήνει τουλάχιστον δύο φορές τον χρόνο για ξύλα, ενώ το φυλλάδιο της πυροσβεστικής της Σκωτίας λέει κάθε τρίμηνο όσο χρησιμοποιείται. Για καύσιμα χωρίς καπνό (π.χ. ανθρακίτης) και οι δύο λένε τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο. Η ελληνική Πυροσβεστική λέει «τακτικά», χωρίς αριθμό στο φυλλάδιο που διαβάσαμε.

Τι λένε οι ελληνικές πηγές

Το φυλλάδιο πρόληψης του Πυροσβεστικού Σώματος αναφέρει ότι, αν έχετε τζάκι, πρέπει να καθαρίζετε τακτικά την καπνοδόχο, γιατί το στρώμα καπνιάς που μένει στα τοιχώματα πιάνει εύκολα φωτιά. Συστήνει επίσης να βεβαιώνεστε ότι η φωτιά έχει σβήσει πριν φύγετε και να βάζετε μπροστά από την εστία προστατευτικό κάλυμμα για τις σπίθες.

Δεν βρήκαμε νόμο ή κανονισμό που να ορίζει συχνότητα καθαρισμού για την καμινάδα μιας κατοικίας, οπότε δεν ισχυριζόμαστε ότι υπάρχει. Τα στοιχεία παρακάτω είναι οδηγίες φορέων πυρασφάλειας και κατασκευαστή, όχι νομική προθεσμία. Το ασφαλιστήριό σας μπορεί να έχει δικούς του όρους — ελέγξτε το.

Τι λένε άλλοι φορείς και κατασκευαστές

• HETAS (Ηνωμένο Βασίλειο): τουλάχιστον δύο φορές τον χρόνο για ξύλα, τουλάχιστον μία για καύσιμα χωρίς καπνό. Οι καλύτεροι χρόνοι είναι λίγο πριν την περίοδο θέρμανσης και μετά από μεγάλο διάστημα που η σόμπα δεν χρησιμοποιήθηκε. Αν καθαρίζετε δύο φορές, η δεύτερη πρέπει να γίνεται μετά το αποκορύφωμα της περιόδου θέρμανσης.
• Πυροσβεστική Σκωτίας (SFRS): ανά καύσιμο — καύσιμα χωρίς καπνό ή πετρέλαιο τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο· ξύλα κάθε τρίμηνο όσο χρησιμοποιείται η εστία· λιθάνθρακας με πίσσα ή τύρφη δύο φορές τον χρόνο. Συστήνει και καθαρισμό πριν το χειμώνα, γιατί όταν η καμινάδα μένει αχρησιμοποίητη το καλοκαίρι μπορούν να συσσωρευτούν υπολείμματα ή να προκύψουν εμπόδια.
• Morsø (κατασκευαστής, εγχειρίδιο του μοντέλου 6100 για τη Βόρεια Αμερική): έλεγχος της καπνοδόχου και του σωλήνα σύνδεσης τουλάχιστον κάθε δύο μήνες στη διάρκεια της περιόδου θέρμανσης για κρεοζώτη (creosote), αφαίρεση όσης βρεθεί και πλήρης καθαρισμός και έλεγχος πριν την περίοδο. Πρόκειται για ένα εγχειρίδιο ενός μοντέλου· προηγείται το εγχειρίδιο της δικής σας συσκευής.

Γιατί διαφέρουν οι αριθμοί

Ο ρυθμός που λερώνεται η καμινάδα εξαρτάται από το τι καίτε και πώς: τα υγρά ξύλα και οι αργές φωτιές με λίγο αέρα αφήνουν περισσότερη πίσσα και κρεοζώτη. Το εγχειρίδιο της Morsø εξηγεί ότι ο κρεοζώτης σχηματίζεται όταν τα ξύλα καίγονται αργά και οι ατμοί συμπυκνώνονται στην πιο δροσερή καμινάδα. Μια σόμπα που δουλεύει καθημερινά ως κύρια θέρμανση θέλει περισσότερη προσοχή από ένα τζάκι που ανάβει λίγες βραδιές τον χειμώνα — οι αριθμοί «ανά έτος» των πηγών είναι κατώτατο όριο, όχι στόχος.

Μια πρακτική ρουτίνα

1. Πριν την πρώτη φωτιά της σεζόν, ελέγξτε την καμινάδα και καθαρίστε την — έτσι εντοπίζονται και φωλιές ή εμπόδια που δημιουργήθηκαν όσο ήταν εκτός χρήσης.
2. Στη διάρκεια της σεζόν, κοιτάξτε μέσα στην καμινάδα τακτικά αν καίτε συχνά· καθαρίστε ξανά αν δείτε συσσώρευση ή όποτε ορίζει το εγχειρίδιο της συσκευής.
3. Μετά από έντονη χρήση ή μεγάλη περίοδο καύσης, σκεφτείτε έναν δεύτερο καθαρισμό πριν μείνει η συσκευή αχρησιμοποίητη.
4. Αν δεν μπορείτε να ελέγξετε και να καθαρίσετε μόνοι σας όλη την καμινάδα, καλέστε επαγγελματία καπνοδοχοκαθαριστή και κρατήστε την απόδειξη.
5. Έχετε κοντά στη σόμπα έναν πυροσβεστήρα ξηράς κόνεως· δείτε τον οδηγό μας για τη συντήρηση πυροσβεστήρα.

Πριν βασιστείτε σε αυτά

Ο οδηγός αντικατοπτρίζει τις πηγές που αναφέρονται παραπάνω, όπως διαβάστηκαν την ημερομηνία που φαίνεται. Το φυλλάδιο της Πυροσβεστικής δεν δίνει συχνότητα, οι βρετανικές πηγές αφορούν συσκευές και καύσιμα του Ηνωμένου Βασιλείου και το εγχειρίδιο είναι για ένα μοντέλο. Αν η συσκευή ή η ασφαλιστική σας ορίζει συχνότητα, ακολουθήστε αυτήν.

Παρακολουθήστε το στο Epimeleia

Προσθέστε το τζάκι ή τη σόμπα σας ως αντικείμενο και ορίστε ετήσια υπενθύμιση «καθαρισμός καμινάδας» στις αρχές του φθινοπώρου, πριν την πρώτη φωτιά. Αν καίτε καθημερινά, προσθέστε και δεύτερη υπενθύμιση μετά το αποκορύφωμα του χειμώνα. Επισυνάψτε την απόδειξη κάθε καθαρισμού, ώστε να μπορείτε να δείξετε σε ασφαλιστική πότε καθαρίστηκε τελευταία φορά η καμινάδα.